Zakelijke gegevens;
Titel De aanslag
Jaar van uitgifte 1982
Aantal pagina’s 254
Uitgeverij De Bezige Bij
Harry Mulisch werd geboren in Haarlem op 29 juli 1927. Harry Mulisch is een jood, zijn vader was Duits en zijn moeder komt uit Oostenrijk. Zijn eerste boek Archibald Strohalm werd bekroond met de Reina Prinsen Geerligsprijs. Harry Mulisch schrijft vooral romans, thema’s die veel in zijn boek voorkomen zijn oorlog en de dood. Harry Mulisch schreef ook veel toneelstukken en poëzie. Er zijn een aantal boeken ook verfilmd.
Samenvatting/plot
De aanslag gaat over Anton Steenwijk. Hij is twaalf wanneer de tweede wereldoorlog bijna is afgelopen. In heel Europa zijn bijna alle landen al bevrijd behalve Haarlem, waar Anton en zijn familie woont.
De familie Steenwijk kwam de oorlog goed door, tot dat de hongerwinter begon. Ploeg (een NSB’er) de vader van een jongetje bij Anton in de klas is doodgeschoten voor het huis van de buren. De buren hebben dit door en leggen de dode man bij Anton voor het huis. Anton zijn broer, peter, zag het gebeuren en wilde de man weer terug leggen. Maar op dat moment kwamen de Duitsers. De familie Steenwijk wordt geëxecuteerd, en Anton moet naar het politie bureau in Heemstede. De cellen zitten vol en Anton moet met een vrouw in de cel zitten
Anton gaat bij zijn oom en tante wonen. De eerste keer na dat de aanslag gepleegd is komt Anton weer in Haarlem, vanwege een feest van een vriend. Hij komt er achter dat er een monument is neergezet waar alle namen van de gegijzelde staan.
In 1956 komt Anton zijn vroegere vriendje tegen. De zoon van Ploeg.
Anton trouwt in 1961 met Saskia. Hij krijgt een dochter genaamd Sandra.
Op een begrafenis ontmoet anton een verzetstrijder Takes. Hij zegt dat hij de gene is die Ploeg had vermoord samen met zijn vriendin Truus. Dat was de vrouw met wie hij in één cel had gezeten.
Later tijdens een demonstratie komt Anton Karin tegen, zijn buurvrouw van vroeger. Ze zegt dat ze het liachaam van Ploeg hadden verplaats omdat haar vadet zijn hagedissen wilden beschermen. Anton vroeg aan Karin waarom ze het lichaam van Ploeg voor hun huis hadden neergelegd en niet voor het huis aan de andere kant. Het antwoord was dat daar onderduikers zaten.
Herschreven einde
‘Tonny, ken je me nog?’ Verbaasd keek ik haar aan. ’Karin. Karin Korteweg. Je buurmeisje uit Haarlem.’ ‘Oh hallo Karin, ik had je helemaal niet gezien.’ ‘Ik heb je al zo lang niet gezien’ zei Karin zacht. Je hoorde bijna niks door het rumoer van de demonstratie. ‘Wist je dat ik een wereldreis heb gemaakt met mijn vader?’ ‘Nee’ antwoorde ik. Ik had me eigenlijk nooit bij stilgestaan hoe het ging met de buren nadat de oorlog was afgelopen. ‘Mijn vader leeft niet meer’ zei ze. ‘Hij is 7 jaar geleden overleden aan een ziekte aan zijn hart, maar hoe gaat het met jou? Ben je getrouwd? Heb je kinderen? Waar woon je?’ ‘Eén vraag tegelijk alsjeblieft’ antwoorde ik met een nuchtere toon. Opeens hoorde we sirenes, er werd gegild en geschreeuwd we zagen brand, iedereen zocht een uitweg. Door de drukte raakte we elkaar uit het oog.
Thuis aangekomen zitten Liesbeth en Peter al aan de keukentafel. Ik vertelde aan ze dat ik Karin Korteweg was tegengekomen. Peter vroeg meteen wie dat was. Ik legde uit dat ze mijn oude buurmeisje was van tijdens de oorlog. ‘Helaas raakte we elkaar uit het oog’ zei ik. ‘Ik had haar graag willen vragen wat er die avond van de aanslag was gebeurd.’ ‘Misschien is het wel goed zo lieverd’ zei Liesbeth zachtaardig tegen haar man.
Drie weken later hoorde Anton via een oude vriend dat Karin Korteweg was overleden aan dezelfde hart ziekte als waaraan haar vader was overleden. Ik schrok en het enige wat ik dacht was, hoe kom ik te weten wat er is gebeurd die avond. Jaren ben ik bezig geweest met die vraag, maar k heb hem nooit kunnen oplossen.
Mening
Wat ik van dit boek vond?
Dit boek vind ik zeer spannend. Wanneer in het begin van het verhaal er een aanslag word gepleegd op Ploeg en Peter vlucht is dit goed opgebouwd waardoor je alsmaar verder wilt lezen. De tijd waarin het verhaal zich afspeelt is duidelijk. Het speelt zich namelijk af vanaf net de tweede wereldoorlog tot 50 jaar verder. Er zijn veel boeken over de tweede wereldoorlog geschreven, maar hoe het in dit boek was beschreven was op een bijzondere manier gedaan, waardoor je anders naar het onderwerp kijkt.
Anton is zijn hele leven bezig geweest met waarom zijn ouders en zijn broer zijn geëxecuteerd. Het boek is goed geschreven, je beleeft samen met Anton wat er is gebeurd het verhaal is dan ook chronologisch verteld maar met sommige flashbacks. Bijvoorbeeld wanneer Anton Karin in de demonstratie tegenkomt en weer denkt aan vroeger.
Wat mij is opgevallen aan dit boek is dat de gevoelens en gedachtes van Anton centraal staan. Er werd duidelijk beschreven hoe Anton de aanslag verwerkte. Daardoor was het verhaal erg realistisch en goed te volgen. Toeval komt ook veel voor in dit boek (wanneer anton zijn oude klasgenootje tegen komt in een demonstratie/takes ontmoeten bij de begrafenis/Karin ontmoeten bij een andere begrafenis).
Iets wat ik van dit boek heb geleerd is dat wanneer je iets ergs mee maakt je dat altijd je hele leven zal onthouden.
Foto’s die ik bij het boek vind passen; http://www.verzetsmuseum.org/binaries/achter_de_iconen/gewapend_verzet/aanslag_bevolkings_register1_370.jpg
